Europese herinneringsplaatsen roepen op tot respect voor hun onafhankelijkheid
Mechelen, 15/07/2026 – Zesentwintig Europese herinneringsplaatsen, verbonden aan de misdaden van nazi’s, fascisten en hun handlangers tijdens de Tweede Wereldoorlog, hebben een gezamenlijke verklaring ondertekend waarin zij hun onafhankelijkheid van politieke autoriteiten bevestigen als voorwaarde voor hun maatschappelijke opdracht. Ook Kazerne Dossin behoort tot de ondertekenaars.
De Declaration of European Memorials (bijgevoegd) stelt dat herinneringsplaatsen, nu de generatie overlevenden en directe getuigen geleidelijk verdwijnt, een blijvende verantwoordelijkheid dragen: het verleden onder de aandacht houden, reflectie in de hedendaagse samenleving stimuleren, en dehumanisering, racisme, antisemitisme en vreemdelingenhaat signaleren en weerstaan waar die zich voordoen.
Herinneren is een actieve, voortdurende opdracht: geen afgesloten hoofdstuk. Naarmate levende getuigenissen schaarser worden, wordt de verantwoordelijkheid van herinneringsplaatsen belangrijker. Zij blijven plaatsen voor moeilijke vragen, gefundeerd op rigoureus onderzoek en historisch bewijs, en spreken zich uit waar dat opportuun is.
Onafhankelijkheid is geen gunst, maar een voorwaarde. De intellectuele en morele autonomie van herinneringsplaatsen – ten opzichte van lokale, regionale, nationale en Europese politieke autoriteiten – mag niet onderworpen zijn aan politieke of budgettaire druk. Alleen zo kunnen zij hun kritische plaats behouden, ook ten aanzien van actuele politieke ontwikkelingen en haatspraak.
Deze onafhankelijkheid is een gedeeld belang. Als hoeders van een geschiedenis die heel Europa heeft getekend, is de autonomie van herinneringsplaatsen geen interne aangelegenheid van de organisaties en hun bestuurders.
De ondertekenaars roepen alle actoren in het publieke debat op deze principes te respecteren, met het oog op de groeiende uitdagingen voor democratie en vrede.